Nasıl kullanılır?
- Sağdaki kutuya her satıra bir isim ya da seçenek gelecek şekilde listenizi yazın.
- Çarkın ortasına dokunun, “Çevir” düğmesine basın veya boşluk tuşuna basın.
- Çark durduğunda kazanan ekranda görünür. İsterseniz onu listeden çıkarıp yeniden çevirin.
Nerelerde işe yarar?
- Sınıfta söz sırası
- Öğrenci listesini bir kez girin; tahtaya kimin kalkacağını çark belirlesin.
- Çekiliş ve hediye
- Katılımcı isimlerini yapıştırın, “kazananı çıkar” ayarıyla birden fazla talihli seçin.
- Karar veremeyenler
- Hangi film, hangi oyun, kim bulaşık yıkayacak; tartışmayı çark bitirsin.
Çarkın sonucu neden adil?
Birçok çark sitesi sonucu, çarkın nerede duracağını animasyonla “hesaplayarak” belirler. Kismeto'da sıra tersinedir: kazanan, çark dönmeye başlamadan önce tarayıcınızın kriptografik rastgele sayı üreticisiyle seçilir; animasyon yalnızca bu sonucu gösterir. Böylece çarkın hızı, dönüş süresi ya da ne kadar sert savrulduğu sonucu etkilemez.
Seçim yapılırken “modulo yanlılığı” denen küçük bir hata da engellenir. Basit yöntemlerde, seçenek sayısı belirli değerlerde olduğunda bazı seçenekler çok az da olsa daha sık çıkabilir. Kismeto bu durumu reddetme örneklemesiyle ortadan kaldırır; 3 seçenek de olsa 347 seçenek de olsa her dilimin şansı birebir eşittir.
Çarkı daha verimli kullanmak için ipuçları
Çark yalnızca “kim?” sorusu için değil, sırayı ve olasılığı ayarlamak için de kullanılabilir. Birkaç küçük ayarla aynı liste çok farklı işler görür:
- Bir seçeneğin çıkma ihtimalini artırmak için onu listeye iki ya da üç kez yazın. Örneğin “Pizza” üç kez, “Salata” bir kez yazılırsa pizzanın şansı üç kat olur.
- Sırayla herkesin bir kez seçilmesini istiyorsanız “Kazananı listeden çıkar” ayarını açın. Liste bitene kadar çevirdiğinizde ortaya adil bir sıralama çıkar.
- Sınıfta ya da toplantıda projeksiyona yansıtırken tam ekran düğmesini kullanın; liste gizlenir, çark ekranı kaplar.
- Hazırladığınız listeyi “Bağlantıyı kopyala” ile kaydedin. Bağlantıyı yer imlerine eklerseniz aynı çarkı her hafta tek tıkla açarsınız.
Hazır çarklar ve kendi çarkınızı oluşturmak
Listeyi sıfırdan yazmak istemiyorsanız sağdaki “Hazır çarklar” bölümünden haftanın günleri, film türü ya da hafta sonu planı listelerinden birine dokunun; liste çarka yüklenir ve isterseniz üzerinde değişiklik yapabilirsiniz. Yanlışlıkla yüklerseniz “Geri al” ile eski listenize dönersiniz.
Kendi karar çarkınızı oluşturmak için her satıra bir seçenek yazmanız yeterli. Çarkın renklerini sol üstteki palet düğmesinden yedi temadan biriyle değiştirebilir, sık kullandığınız listeleri “Listelerim” ile kaydedip tek dokunuşla geri yükleyebilirsiniz. Daha özel çarklar için evet mi hayır mı, harf çarkı, sayı çarkı ve ne yesem çarkı ve ceza çarkı sayfalarına bakabilirsiniz.
Çarkı canlı yayında ve çekilişte kullanmak
Çarkı ekran paylaşımıyla ya da canlı yayında çevirmek, sonucun herkesin gözü önünde belirlendiğini gösterir. Tam ekran düğmesiyle çark bütün ekranı kaplar. Çark durduktan sonra Sonuçlar sekmesindeki “Sonuç görseli” düğmesiyle kazananı gösteren, hikâyede paylaşılmaya hazır bir görsel indirebilirsiniz. Çok sayıda katılımcının olduğu Instagram çekilişleri için yorumları doğrudan ayrıştıran Instagram çekiliş aracı daha pratiktir.
Çark çevirme fikirleri
Çarkın en çok işe yaradığı anlar, herkesin “sen seç” dediği ve kimsenin seçmek istemediği anlardır. Ev arkadaşları arasında haftalık temizlik görevi, arkadaş grubunda hesabı kimin ödeyeceği, oyun gecesinde hangi oyunun oynanacağı, ekip toplantısında sunuma kimin başlayacağı ya da hafta sonu hangi semte gidileceği gibi kararları çarka bırakmak, tartışmayı bitirir ve herkese eşit davranıldığını hissettirir.
Sık sorulan sorular
Çarka en fazla kaç seçenek ekleyebilirim?
En fazla 500 satır ekleyebilirsiniz. Seçenek sayısı arttıkça yazılar küçülür; 40 seçeneğe kadar her dilim rahat okunur.
Çarkın sonucu gerçekten rastgele mi?
Evet. Kazanan, tarayıcınızın kriptografik rastgele sayı üreticisiyle (crypto.getRandomValues) seçilir. Her dilimin kazanma ihtimali eşittir; çarkın dönüş animasyonu sonucu etkilemez.
Girdiğim liste bir yere kaydediliyor mu?
Hayır. Liste yalnızca kendi tarayıcınızda saklanır, hiçbir sunucuya gönderilmez. Sayfayı kapatıp açtığınızda listeniz yerinde durur.
Çarkımı başkalarıyla paylaşabilir miyim?
“Bağlantıyı kopyala” düğmesi listenizi adres çubuğuna ekler. Bu bağlantıyı açan kişi aynı çarkı görür ve kendisi çevirebilir.
Üyelik veya ücret gerekiyor mu?
Hayır. Kismeto tamamen ücretsizdir, kayıt istemez ve telefon, tablet ya da bilgisayarda çalışır.