Sınıfta oynanacak 12 eğlenceli oyun
Yusuf BATTAL · Yayın: · 4 dakikalık okuma
Dersin son on dakikası, yağmurlu bir teneffüs ya da tatilden önceki son gün… Bir sınıf oyunu hem dikkati toplar hem de konuyu farkında olmadan tekrar ettirir. Bu rehberde ilkokuldan liseye kadar uyarlanabilen, çoğu için kâğıt kalem ya da akıllı tahta yeten 12 oyunu kurallarıyla topladık. Her oyunun yanında, hangi derste nasıl kullanılabileceğine dair bir öneri de var.
Oyun seçerken nelere dikkat etmeli?
İyi bir sınıf oyunu kısa sürer, kuralları bir dakikada anlatılır ve sınıfın çoğunu aynı anda meşgul eder. Seçmeden önce şunları düşünün:
- Süre: Ders sonundaki 10 dakika için tek turluk oyunlar, etkinlik saati için takım oyunları uygundur.
- Sınıf düzeyi: İlkokulda hareketli ve görsel oyunlar, ortaokul ve lisede yarışma ve kelime oyunları daha çok ilgi görür.
- Herkesin katılımı: Sırayla tek öğrencinin oynadığı oyunlarda diğerlerini de işe katın; örneğin takımlar hâlinde puan toplatın.
- Kazanma ve kaybetme: Puanı takımlara verin, bireysel sıralama yapmayın. Kaybeden öğrencinin mahcup olmaması oyunun tekrar oynanmasını sağlar.
1. Adam asmaca
Öğretmen tahtaya gizli bir kelimenin harf sayısı kadar çizgi çeker, öğrenciler sırayla harf söyler. Yanlış her harf darağacına bir parça ekler; adam tamamlanmadan kelimeyi bulan sınıf kazanır. Yeni öğrenilen kavramları ya da yazımı karıştırılan kelimeleri tekrar etmek için idealdir.
Akıllı tahtada çizim yapmadan oynamak için adam asmaca sayfasındaki “Kelimeyi arkadaşım yazsın” modunu kullanabilirsiniz: kelimeyi siz gizlice yazarsınız, öğrenciler ekrandaki harflere dokunur.
2. İsim şehir
Bir harf çekilir, öğrenciler süre bitmeden o harfle başlayan isim, şehir, hayvan, bitki ve eşya yazar. Sütunları dersinize göre değiştirebilirsiniz: Sosyal bilgilerde ülke, başkent ve ünlü kişi; fen bilimlerinde element, organ ve gezegen gibi.
Harfi rastgele çekmek, süreyi tutmak ve yazdırılabilir oyun kâğıdı almak için isim şehir sayfasını kullanabilirsiniz. Puanlamada aynı cevabı yazan öğrencilere 5, farklı cevaba 10 puan vermek oyunu daha düşündürücü yapar.
3. Sessiz sinema
Bir öğrenci kartta yazanı hiç konuşmadan canlandırır, takımı tahmin eder. Türkçe derslerinde atasözü ve deyimlerle oynandığında kalıp sözlerin anlamını pekiştirir; küçük sınıflarda hayvan, meslek ve günlük hareketler kullanılabilir.
Sessiz sinema sayfasında atasözü ve deyim kartları ile “Çocuklar için” kategorisi hazır; süre ve takım puanları da ekranda tutulur.
4. Yasaklı kelimelerle anlatma (tabu)
Anlatıcı, kartın üstündeki kelimeyi altındaki yasaklı kelimeleri kullanmadan takımına anlatır. Bir kavramı farklı kelimelerle tarif etmek, kelime dağarcığını ve ifade becerisini geliştirir. Yabancı dil derslerinde kelimeler o dilde anlatıldığında çok etkili bir konuşma alıştırmasına dönüşür.
Hazır kartlarla oynamak için tabu oyunu sayfasını kullanabilir ya da ünitenin kavramlarıyla kendi kartlarınızı hazırlayabilirsiniz.
5. Çarkla soru-cevap
Ünite sonunda öğrencilerin isimlerini çarka yazın; çark kimi gösterirse soru ona gelir. Herkes her an seçilebileceği için tüm sınıf soruyu dinler. Seçilen öğrenciyi listeden çıkarırsanız aynı öğrenci iki kez seçilmez.
Öğrenci listesini bir kez çarka kaydedip her derste kullanabilirsiniz. Söz hakkını rastgele dağıtmanın faydalarını sınıfta adil söz hakkı rehberinde ayrıntılı anlattık.
6. Takımlı bilgi yarışması
Sınıf dört beş takıma ayrılır, öğretmen sorar, ilk doğru cevabı veren takım puan alır. Takımları her seferinde rastgele kurmak, hep aynı arkadaş gruplarının bir arada olmasını ve güçlü öğrencilerin tek takımda toplanmasını önler.
Takım oluşturucu ile sınıf listesini birkaç saniyede dengeli takımlara bölebilirsiniz.
7. Matematik tombalası
Her öğrenciye bir tombala kartı dağıtılır. Öğretmen sayı yerine işlem söyler: “6 kere 7” dendiğinde kartında 42 olan öğrenci onu işaretler. Çarpım tablosu, bölme ya da kesirlerle oynanabilir; ilk sırasını dolduran “Çinko!” der.
Her biri farklı tombala kartlarını tombala kartı oluştur sayfasından yazdırabilir, sayıları online tombala çekici ile seçip işlemi siz kurabilirsiniz.
8. Büyük mü, küçük mü?
Öğretmen 1 ile 100 arasında rastgele bir sayı tutar. Öğrenciler sırayla tahmin eder, öğretmen yalnızca “daha büyük” ya da “daha küçük” der. Küçük sınıflarda sayı sıralamasını, büyük sınıflarda en az tahminle bulma stratejisini (her seferinde aralığı ikiye bölmek) öğretir.
Sayıyı tarafsız tutmak için rastgele sayı üretici kullanabilirsiniz.
9. Zarla işlem yarışı
İki zar atılır; öğrenciler zarların toplamını, farkını ya da çarpımını en hızlı söylemeye çalışır. Üç zarla oynandığında “zarlardaki sayılarla 10'u elde et” gibi daha zor görevler verilebilir. Zar at sayfası akıllı tahtada birden fazla zarı aynı anda atar ve toplamı gösterir.
10. Harf çarkıyla kelime avı
Çark bir harf seçer, öğrenciler bir dakika içinde o harfle başlayan olabildiğince çok kelime yazar. Yazım kurallarını, ünlü ve ünsüz harfleri çalışmak için kullanılabilir. Daha zor bir sürümde kelimelerin belirli bir konuyla ilgili olması istenir. Harfi rastgele seçmek için harf çarkı hazır.
11. Kelime zinciri
Bir öğrenci bir kelime söyler, sıradaki öğrenci bu kelimenin son harfiyle başlayan yeni bir kelime söyler: kalem, masa, armut, top… Tekrar eden ya da beş saniyede kelime bulamayan öğrenci bir sonraki turu izler. Hiçbir malzeme gerektirmediği için teneffüs öncesindeki boş dakikalar için idealdir.
12. Doğru mu, yanlış mı?
Öğretmen bir cümle okur; doğru olduğunu düşünenler ayağa kalkar, yanlış olduğunu düşünenler oturur. Yanlış bilenler oturarak oyundan çıkar, ayakta kalan son öğrenciler kazanır. Hem hareket ettirir hem de konu tekrarını saniyeler içinde yaptırır; uzun süre oturmuş küçük sınıflar için özellikle iyi gelir.
Akıllı tahtada oynamak için ipuçları
- Oyunu açmadan önce tarayıcıda tam ekran (F11) moduna geçin; menüler kaybolur ve yazılar arka sıradan da okunur.
- Sınıf listenizi bir kez kaydedin; çark, kura ve takım araçları aynı listeyi kullanır.
- Ses gerektiren oyunlarda tahtanın sesini önceden kontrol edin.
- Grup çalışmalarından önce oturma düzenini değiştirmek isterseniz sınıf oturma planı ile öğrencileri sıralara rastgele yerleştirebilirsiniz.