Zar oyunları: 10 eğlenceli oyun ve kuralları
Yusuf BATTAL · Yayın: · 4 dakikalık okuma
Birkaç zar, bir kâğıt ve kalem… Zar oyunları hem çok az malzeme ister hem de her yaştan oyuncuya uyar. Bu rehberde iki kişiyle de kalabalık bir masada da oynanabilen 10 zar oyununu kurallarıyla topladık. Zarınız yoksa ya da yetmiyorsa zar at sayfasında telefonda aynı anda 1 ile 6 arasında zar atabilirsiniz.
Başlamadan önce
- Çoğu oyun için 5 zar yeterlidir; tavla zarları da iş görür.
- Puanları yazmak için bir kâğıt ve kalem hazırlayın.
- İlk oyuncuyu belirlemek için herkes bir zar atar, en büyük atan başlar; sıra saat yönünde ilerler.
- Bu rehberdeki oyunlar eğlence içindir; puanlar yalnızca kâğıt üzerinde tutulur.
1. Yatzy
En bilinen zar oyunlarından biri; 5 zarla oynanır. Sırası gelen oyuncu zarları üç kez atabilir: ilk atıştan sonra beğendiği zarları ayırır, kalanları yeniden atar. Üç atıştan sonra sonucu puan tablosundaki boş bir kategoriye yazmak zorundadır.
Puan tablosunun üst bölümünde birler, ikiler, üçler, dörtler, beşler ve altılar vardır; bu kategorilerde yalnızca o sayıyı gösteren zarlar toplanır. Alt bölümde üçlü, dörtlü, full (üçlü ve ikili bir arada), küçük kent (dört ardışık sayı), büyük kent (beş ardışık sayı), şans (zarların toplamı) ve beş zarın da aynı geldiği Yatzy yer alır. Bütün kategoriler dolunca toplam puanı en yüksek olan kazanır. Yatzy, Yahtzee ve Kniffel gibi farklı adlarla bilinen sürümlerin puan değerleri biraz farklıdır; oynamadan önce kullanacağınız tabloyu belirleyin.
2. Domuz
Bir zarla oynanan, kuralları bir dakikada anlatılan bir şans ve cesaret oyunu. Sırası gelen oyuncu zarı istediği kadar atar ve gelen sayıları toplar. Ne zaman isterse durup bu turun toplamını puanına ekleyebilir. Ama 1 gelirse o turda topladığı puanların hepsini kaybeder ve sıra diğer oyuncuya geçer. 100 puana ilk ulaşan kazanır.
Oyunun bütün heyecanı “bir kez daha atsam mı?” sorusundadır. Çocuklarla oynandığında toplama alıştırması için de birebirdir.
3. 10.000 (Farkle)
6 zarla oynanır. Oyuncu zarları atar ve puan getiren zarlardan en az birini ayırmak zorundadır; kalan zarlarla yeniden atabilir ya da durup puanını yazabilir. Puan getiren hiçbir zar gelmezse o turun puanı yanar. 6 zarın hepsi puan getirirse oyuncu altı zarla yeniden atmaya devam edebilir.
- Her 1: 100 puan; her 5: 50 puan
- Üç tane 1: 1.000 puan
- Diğer üçlüler: Sayının yüz katı (üç tane 4 = 400 puan)
- 1-2-3-4-5-6 kent: 1.500 puan (bazı sürümlerde farklıdır)
10.000 puana ilk ulaşan oyuncu kazanır. Puan değerleri masadan masaya değişebildiği için başlamadan önce tabloyu birlikte yazın.
4. Yalancı zar
Blöf sevenlerin oyunu. Her oyuncunun bir bardağı ve 5 zarı vardır. Herkes zarlarını bardağın altında sallar ve yalnızca kendi zarlarına bakar. Sırası gelen oyuncu masadaki bütün zarlar hakkında bir iddiada bulunur: “Masada en az dört tane 3 var.” Sıradaki oyuncu ya iddiayı yükseltir (daha fazla adet ya da aynı adette daha büyük sayı) ya da “yalan!” der.
“Yalan” denince herkes zarlarını açar. İddia doğruysa itiraz eden oyuncu bir zar kaybeder; yanlışsa iddiayı yapan oyuncu bir zar kaybeder. Bütün zarlarını kaybeden oyundan çıkar, zarı kalan son oyuncu kazanır.
5. Gemi, kaptan, tayfa
5 zarla, her oyuncunun üç atış hakkıyla oynanır. Amaç sırasıyla bir 6 (gemi), bir 5 (kaptan) ve bir 4 (tayfa) toplamaktır; 5'i ancak 6'yı aldıktan, 4'ü ancak 5'i aldıktan sonra ayırabilirsiniz. Gemi, kaptan ve tayfayı tamamlayan oyuncunun kalan iki zarının toplamı puanıdır (kargo). Üç atış içinde tamamlayamayan sıfır alır. Turun sonunda en yüksek kargoya sahip oyuncu kazanır.
6. Yılan merdiven
1'den 100'e kadar numaralı kareleri olan bir tahtada, tek zarla oynanan klasik bir çocuk oyunu. Oyuncular sırayla zar atıp piyonlarını ilerletir. Merdivenin alt ucuna gelen piyon merdivenden yukarı tırmanır, yılanın başına gelen piyon kuyruğuna kadar kayar. 100. kareye ilk ulaşan kazanır; birçok evde 100'e tam sayıyla gelmek gerekir. Tahtayı bir kâğıda kendiniz de çizebilirsiniz; sayı saymayı yeni öğrenen çocuklar için idealdir.
7. Zarla bingo
Her oyuncu kâğıda 2 ile 12 arasından seçtiği altı sayıyı yazar. Sırayla iki zar atılır ve toplamı söylenir; kâğıdında o sayı olan oyuncu sayının üstünü çizer. Bütün sayılarını ilk çizen “Bingo!” der. Oyun, bazı toplamların (örneğin 7) neden diğerlerinden daha sık geldiğini çocuklara göstermek için de güzel bir olasılık dersidir.
8. Kızma birader
Dört kişiye kadar oynanan klasik bir kutu oyunu. Her oyuncunun dört piyonu vardır; piyon ancak 6 atılınca başlangıç evinden çıkar. Piyonlar zarın gösterdiği kadar ilerler, rakip piyonun durduğu haneye gelen piyon onu başlangıç evine geri gönderir. Dört piyonunu da hedef evine ilk taşıyan kazanır. Kutudaki zar kaybolduysa telefonla da oynayabilirsiniz.
9. Tavla
İki zarla oynanan en köklü masa oyunlarımızdan biri. Kuralları, pulların dizilişini, kırık pulu ve zar isimlerini ayrıntılı olarak tavla nasıl oynanır rehberimizde anlattık.
10. Sınıfta zarla işlem yarışı
Öğretmen iki ya da üç zar atar, öğrenciler zarların toplamını, farkını ya da çarpımını en hızlı söylemeye çalışır. Akıllı tahtada zar at sayfası açıldığında bütün sınıf zarları aynı anda görür. Sınıfta oynanabilecek başka oyunlar için sınıf oyunları rehberine bakabilirsiniz.
Zar adil mi?
Düzgün üretilmiş bir zarda her yüzün gelme olasılığı altıda birdir. Ev yapımı ya da aşınmış zarlar bazen bir yüze doğru kayabilir. Telefonda atılan zarlarda sonuç, tarayıcının kriptografik rastgele sayı üreticisiyle belirlenir; her yüz eşit şansa sahiptir. İki zarla atışlarda toplamların eşit dağılmadığını unutmayın: 36 olası sonucun 6'sı 7 eder, yalnızca 1'i 2 ya da 12 eder.